1 Kon. 11: 31: ‘Toen zei Achaia tegen Jerobeam: ‘Neem tien van deze stukken, want dit zegt de HEER, de God van Israël: Hierbij scheur Ik het koningschap van Salomo los en geef Ik jou tien stammen.’ 

Het is een prachtig verhaal vol oerkracht. Salomo heeft gezondigd, is de afgoden van zijn vele vrouwen gaan dienen. (1 Kon. 11) Daarom zal God het rijk van hem afnemen. Alleen omwille van zijn vader David, zal God die rampspoed nog even uitstellen, maar onder de zoon van Salomo, Rechabeam, zal het gebeuren: burgeroorlog in Israël. Denk je even in: in het land, het volk, dat Gods troetelkind is! Hij hield ervan als van een nieuwe mantel waarin je je behaaglijk hult tijdens de snijdende winterkou! Dat land, het zal uiteengescheurd worden door die oorlog: 10 stammen gaan het Noorderrijk Israël vormen, en de stam Juda wordt het Zuiderrijk Juda (Levi wordt niet geteld). Aangrijpend hoe God het aankondigt, hij stuurt de profeet Achaia op Jerobeam af. Jerobeam is op dat moment nog gewoon een dienaar van Salomo. Achaia draagt een nieuwe mantel en midden in het open veld komt hij Jerobeam tegen. Achaia grijpt dan zijn mantel en scheurt hem in twaalf stukken. En dan zegt hij tegen Jerobeam: ‘Neem tien van deze stukken, want dit zegt de HEER, de God van Israël: Hierbij scheur Ik het koningschap van Salomo los en geef Ik jou tien stammen.’  

Geweldig, wat een verhaal, zie het voor je. Wat een gezag ook. Een duidelijker preek kun je niet geven. Als we iets in de kerk voorspelen of uitbeelden, hoeven we ons nooit te schamen, want de profeten gingen ons voor. Alleen zij met een onvoorstelbaar diep Goddelijk gezag: ‘zo spreekt de Heer’! Maar nu naar het heden: nu is Europa gescheurd. We zijn allemaal ten diepste geraakt en bezorgd om wat we in Oekraïne zien gebeuren. Op 27 februari hebben we in onze gemeente een zoom-bidstond gehouden samen met onze contacten in Oekraïne. We hebben namelijk contacten opgebouwd via ons jeugdwerk, heel kostbaar! We baden met elkaar. Eén van de deelnemers moest tijdens het gebedsuur terug naar zijn geïmproviseerde schuilkelder want het luchtalarm ging weer af….  Ik hoef u niet te vertellen dat we allemaal deze daden van Putin en zijn vazallen ‘ten scherpste’ (zo o.a. terecht onze premier) veroordelen. Maar ik vraag me ook af: lijken we ergens ook op Salomo? Ik spreek dan over Europa, over de ziel van Europa. Salomo was de HEER, zijn God, niet meer met hart en ziel toegedaan zoals zijn vader David dat was geweest. (1 Kon 11:4) Geldt dat ergens niet ook voor de ziel van Europa? Wij als collectief? Onlangs is Clemens van den Berg gepromoveerd is op ‘de ziel’ van Europa: wat vormde ooit de waarden van het huidige Europa? Dat was de oecumenische beweging in het begin van de vorige eeuw, zo verdedigde deze historicus. Dus een beweging die was verankerd in het Christendom. Dat was de ziel van de EU. Maar toen we in 1992 in Maastricht weer een kans hadden om dat in het handvest van de EU te zetten, werd dat Christendom geschrapt. Want inmiddels werden de afgoden aanbeden: Salomo, de zoon, de Maastricht-generatie, was God niet trouw zoals zijn vader David, de grondleggers van de EU. 

Wij bogen als Salomo voor de afgoden. Ons rijk, Europa, is gaan scheuren. Nog één generatie, precies de 30 jaar van 1992 naar 2022, heeft God het uitgesteld omwille van onze vaderen, de grondleggers. Hoe voltrekt zoiets zich dan? Misschien niet eens doordat God dat na 30 jaar met een nieuw initiatief vanuit zijn kant bewerkstelligt. Hoe dat ook zij, in elk geval zit het ook dieper in de schepping en de harten ingebakken: als wij Hem niet meer vereren gaan we de afgoden vereren. En de ene natie kiest andere dan de andere, en dan krijg je actie en reactie, verblinding en verharding. Rusland koos voor onbegrensd militarisme en nationalisme, wij kozen voor onbegrensde weelde, liberalisme en decadentie, dat alles omlijst met morele arrogantie. Ja, daar komt scheuring van. Eén generatie later. 

Ons huiswerk: bidden voor Oekraïne en voor onze regeringsleiders, schuld belijden voor ons aandeel, terugkeren naar de Heer onze God, en bidden dat Rusland dat ook mag doen. En bovenal: vasthouden aan Hem die niet laat varen het werk dat zijn hand eens begon. En die hoop, laat die maar zien!